Vorming en Toerusting

Programma Vorming en Toerusting Protestantse Gemeente Den Helder en Julianadorp                                                                   

2018

Tot mijn gedachtenis – aantekeningen bij de kerkdienst (18)
Het is pas aan het eind van de 19e eeuw dat de eerste boeken verschijnen waarin heel voorzichtig een pleidooi wordt gevoerd voor liturgische veranderingen. J. H. Gunning (J. Hzn) en Abraham Kuyper waren de eersten die zich hiermee in het Nederlands taalgebied ging bezighouden. Hier een daar gingen predikanten iets uit proberen, al dan niet met instemming van de gemeente. Eén van de eerste was dr. J. M. Gerretsen in Den Haag, die in de Haagse Kloosrterkerk een ‘liturgische’ dienst hield. In 1920 werd in Scheveningen de Duinoordkerk gebouwd. Deze kerk was een kopij van een kerk uit IJmuiden. De predikant uit IJmuiden¸ ds. H. W. Creutzberg werd naar Den Haag geroepen om predikant van de Duinoordkerk te worden. De Duinoordkerk werd de bakermat van de liturgische beweging in de Nederlandse Hervormde Kerk. Tijdens de Tweede Wereldoorlog is de Duinoordkerk door de Duitsers afgebroken en heeft de gemeente zijn intrek genomen in de Haagse Kloosterkerk. Ds. J. A. Kwint was toen de predikant.
In diezelfde periode van de jaren twintig van de vorige eeuw is ook de Liturgisch Kring ontstaan o.l.v. prof. Dr. G. van der Leeuw. Het verschijnsel van de ‘liturgische diensten’ en ‘liturgische domi-nees’ deed zijn intrede. In het begin werd door de kerkbezoekers met enige bevreemding hiernaar gekeken. Sommigen noemden het in die tijd ‘Rooms’, maar de beweging ging door.
De studie van de liturgie stond nog volstrekt in de kinderschoenen. Om de liturgie vorm te geven worde links en rechts geleend, uit Engeland en Duitsland. In 1938 publiceerde de Liturgische Kring een orde van dienst, waarin allerlei elementen uit andere buitenlandse liturgieën waren opgeno-men. Langzaam maar zeker raakten men vertrouwd dat kerkdienst niet alleen maar een ‘preek-dienst’ was, maar een viering die gedragen werd door voorganger en gemeente.
Gaandeweg ging men ontdekten dat liturgische veranderingen niet alleen maar te maken had met veranderingen in het ‘liturgische spel’, de woorden en de vormen, maar dat dit alles te maken had met katholiciteit van de kerk, haar sacramenten en haar ambten. Het zou pas na de Tweede We-reldoorlog zijn wanneer de kerkelijke beleidsorganen zich met de zaken van de eredienst zouden gaan bezighouden. Daarover de volgende keer meer.

ds. Roel de Meij Mecima

Zomerkringen

Gedurende de zomermaanden ligt de kerk stil. Dat is natuurlijk niet waar, want de kerkdiensten gaan gewoon en als mensen komen te overlijden worden ze ook, zo dat gewenst is, vanuit de kerk begraven. Toch ervaren sommige mensen dat er vooral in de maanden juli en augustus niets ge-beurd in de kerk en voelen zich soms wat meer eenzaam of verloren dan anders. Ook zijn er ge-woon mensen die het leuk om gedurende de zomermaanden bijeen te komen rond een bepaald thema.
Om daar aan tegemoet te komen organiseert ds. De Meij Mecima een tweetal zomerkringen voor belangstellenden en dat mogen ook gerust mensen zijn van buiten de kerk die door anderen wor-den meegenomen.

I. Opnieuw geloven – wat geloven wij vandaag

“Het geloof van vroeger is niet het geloof van vandaag. Er zijn dingen afgegaan maar er zijn ook dingen bijgekomen. Oude zekerheden zijn weggevallen en nieuwe inzichten vonden een gehoor. Deze nieuwe inzichten riepen weer nieuwe vragen. Al met al maakten ze ons niet zekerder, eerder onzekerder. Een onzekerheid echter die de mens kan inspireren om opnieuw op weg te gaan, op-nieuw te zoeken en nieuwe ontdekkingen te doen.
Aan de hand van de apostolische geloofsbelijdenis laat ds. W. R. van der Zee zien wat het vandaag de dag betekent wanneer men zegt te geloven. Geloven dat meer een persoonlijk keuze is gewor-den, die pas na veel twijfel, aarzeling en groei gemaakt kan worden, telkens opnieuw en zelfs vaak tegen je hele omgeving in gemaakt moet worden.”
Aldus de intro van het boekje ‘Opnieuw geloven – kanttekeningen bij een geloofsbelijdenis’, ge-schreven door ds. W. R. van der Zee (1930-1995) die in zijn laatste werkzame leven algemeen se-cretaris was van de Raad van Kerken in Nederland. Dit boekje dient als leidraad voor de vier bijeen-komsten. Het boekje hoeft niet per sé te worden aangeschaft.

• Data: dinsdagmiddag 3, 17 en 31 juli + 14 augustus
• Tijd: 14.00-16.00 uur
• Plaats: Vredeskerk

II De Bijbel lezen – praktische aanwijzingen voor lezers van nu

‘Ik hoor vaak mensen dat ze graag de Bijbel zouden willen lezen. “Maar,” zeggen ze, ‘zodra ik begin, merk ik dat de Bijbel ver van mij afstaat.’ Om hieraan tegemoet te komen heeft de benedictijner monnik Anselm Grün van de abdij van Münsterschwarzach een boekje geschreven ‘Leeswijzer bij de bijbel’ Dit boekje vormt de leidraad voor een viertal middagen over de achtergrond van de bij-bel en hoe je zit boek kunt lezen en verstaan als mensen van nu. Ds. De Meij Mecima kan u aanwij-zingen geven als u dit boekje zelf wilt bestellen.

• Datum: donderdagmiddag 5 en 19 juli en 2 en 16 augustus
• Tijd: 14.00-16.00 uur
• Plaats: Johanneskapel

Voor beide zomerkringen geldt dat het prettig is als u zich van te voren opgeeft bij ds. De Meij Me-cima, predikant-jkvk@pkndenhelder.nl – tel. 0223-693154